20 Ιουλίου 1974: Η μέρα που ήρθε ο πόλεμος

Ξημέρωσε η Παρασκευή 19η Ιουλίου 1974. Είχαν περάσει πέντε ημέρες από το πραξικόπημα. Όλα έμοιαζαν ήρεμα, με μια ηρεμία όμως αλλόκοσμη, σαν αυτές που προμηνύουν καταιγίδα. Η μητέρα μας προσπαθούσε να βγάλει εισιτήρια για να γυρίσουμε στην Ελλάδα. Θα φεύγαμε έλεγε ή το Σάββατο ή την Κυριακή. Χρόνια αργότερα ο πατέρας μάς αποκάλυψε ότι ήδη από την Παρασκευή το απόγευμα, είχαν λάβει διαταγή, να επιστρατεύσουν επειγόντως κρίσιμες ειδικότητες εφέδρων γιατί επέκειτο τουρκική εισβολή. Πολύ αργά, όπως αποδείχτηκε. Περάσαμε το υπόλοιπο της ημέρας ετοιμάζοντας τα πράγματα μας για την Αθήνα. Κοιμηθήκαμε πιστεύοντας ότι σε λίγες ώρες θα αρχίζαμε το ταξίδι της επιστροφής.

Στις 5:30 το πρωί της 20ής Ιουλίου του 1974, η εισβολή άρχισε. Πυκνοί πυροβολισμοί, εκρήξεις και ο υπόκωφος ήχος των βομβών ακουγόντουσαν πολύ κοντά από διάφορα σημεία. Ξυπνήσαμε έντρομοι. Πήγαμε στο παράθυρα. Η “πράσινη γραμμή” δεν απείχε σε ευθεία από το διαμέρισμα μας ούτε χίλια μέτρα. Τον ουρανό της Λευκωσίας έσχιζαν τουρκικά μαχητικά και μεταγωγικά. Καπνοί και φλόγες φαινόντουσαν παντού. Όχι πολύ μακριά, στον τουρκοκυπριακό θύλακα βορείως της Λευκωσίας, έπεφταν αλεξιπτωτιστές. Είδαμε στον ορίζοντα τα αλεξίπτωτα να κατεβαίνουν αργά-αργά σαν μεγάλα άσπρα μανιτάρια. Κοιτάζαμε αποσβολωμένοι το θέαμα. “Φύγετε αμέσως από τα παράθυρα” φώναξε η μητέρα μας “και πέστε στο πάτωμα”.  Η βοή της μάχης δυνάμωνε κι εμείς καθόμασταν στο πάτωμα τρομαγμένοι, ο ένας δίπλα στον άλλον. Το ραδιόφωνο –η μόνη μας επαφή με τον έξω κόσμο–  έπαιζε ελληνικά τραγούδια μέχρι τις 08:00 όπου μεταδόθηκε το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν:
“Ανακοινούται ότι την πρωϊαν της σήμερον τουρκικά αεροσκάφη, άνευ προειδοποιήσεως, υπούλως και ανάνδρως… εβομβάρδισαν το στρατόπεδον της ΕΛΔΥΚ και έρριψαν … μικράν δύναμιν αλεξιπτωτιστών. Αι ελληνικαί κυπριακαί δυνάμεις αντιμετωπίζουν μετά γενναιότητος και πρωτοφανούς ενθουσιασμού την απρόκλητον επίθεσιν του τουρκικού σωβινισμού”.

Η Λευκωσία βομβαρδίζεται (περιοχή Hilton)
…σαν μεγάλα άσπρα μανιτάρια
Continue reading “20 Ιουλίου 1974: Η μέρα που ήρθε ο πόλεμος” →

50 χρόνια! Δεν ξεχνώ! Όσο ζω.

“Όταν τελειώνουν τα πολεμοφόδια και οι φυσικές αντοχές, τότε πολεμάει η ψυχή μας”

Η Λευκωσία βομβαρδίζεται

Με αυτά τα λόγια ο Ταγματάρχης* Γεώργιος Κατσάνης, Διοικητής της 33ης Μοίρας Καταδρομών, εμψύχωνε τους άνδρες του, λίγο πριν πέσει ηρωικά μαχόμενος και περάσει την πύλη των αθανάτων. Συνοψίζουν δε ακριβώς το πνεύμα, που εμφορούσε και ενέπνεε τους Ελλαδίτες αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και οπλίτες, που πολέμησαν στη μάχη της Κύπρου.
Σήμερα, συμπληρώνονται 50 χρόνια από εκείνο το ματωμένο πρωινό της 20ης Ιουλίου 1974, που οι τούρκοι εισέβαλαν στην Κύπρο.
Παρά τις επισκέψεις των επισήμων, τις τελετές και τις αναφορές που γίνονται, ο κόσμος ξεχνά και οι νεότεροι θα γνωρίζουν –όλο και λιγότερο– αυτήν τη σελίδα της ιστορίας μας. Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες ξεθωριάζουν, τα λιγοστά κινηματογραφικά πλάνα μοιάζουν τόσο μακρινά και οι άνθρωποι, που έζησαν τα γεγονότα, μεγαλώνουν και πολλοί έχουν “φύγει”.
Όσοι βέβαια –ελάχιστοι από τη γενιά μου στην Ελλάδα– είχαν το θλιβερό προνόμιο να είναι παρόντες σε αυτόν τον πόλεμο, δεν θα ξεχάσουν ποτέ, ότι έζησαν.
Κάθε χρόνο δημοσιεύω το ίδιο κείμενο. Για δύο λόγους: ο πρώτος είναι για να αποδώσω την τιμή, που όλοι οφείλουμε, σε όλους όσους έδωσαν τη ζωή τους, στον 1ο και στο 2ο γύρο της τουρκικής εισβολής. Και ο δεύτερος, για να υπενθυμίζω τα γεγονότα, που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία της πατρίδας μας, αλλά και την οικογένειά μου.

Continue reading “50 χρόνια! Δεν ξεχνώ! Όσο ζω.” →